ΟΛΟΚΛΗΡΩΘΗΚΕ ΜΕ ΕΠΙΤΥΧΙΑ Η ΠΡΩΤΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΚΤΕΣ ΚΑΙ ΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

Στην παραλία της Παχιάς Άμμου στο Σταυρό

Ολοκληρώθηκε με επιτυχία η πρώτη εφαρμογή του εκπαιδευτικού προγράμματος για τη θάλασσα και τις ακτές με τη συνεργασία της Οικολογικής Πρωτοβουλίας Χανίων και του Κέντρου Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (ΚΕΠΕΑ) Βάμου.

            Το εκπαιδευτικό αυτό πρόγραμμα υλοποιήθηκε

Þ    Σε 7 σχολεία με 19 τμήματα.

Þ    Με 350 μαθητές από την Α’ τάξη του Δημοτικού μέχρι την Α’ τάξη Γυμνασίου στα σχολεία τους και στην παραλία της Παχιάς Άμμου και στο Ενετικό Λατομείο στο Σταυρό.

Þ    Με 20 εκπαιδευτικούς.

Þ    Με το Παράρτημα προστασίας παίδων του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού στην παραλία των Αγίων Αποστόλων με 10 παιδιά και εφήβους και πολλούς εθελοντές.

Þ    Στο θερινό τμήμα απασχόλησης παιδιών του Κυττάρου Χαλέπας στο 10^ο Δημοτικό Σχολείο Χανίων με τη συμμετοχή 40 παιδιών.

Συζητήσαμε για τα προβλήματα που απειλούν τις ακτές και τη θάλασσα όπως τα σκουπίδια (ιδίως τα πλαστικά) και η ρύπανση. Ακτές και θάλασσα έχουν τεράστια αξία και για τους ανθρώπους μιας και αποτελούν πηγή ζωής, προσφέρουν τροφή, τρόπους επικοινωνίας αλλά και διέξοδο αναψυχής και υγείας.

Το εκπαιδευτικό αυτό πρόγραμμα έχει σχεδιαστεί και υλοποιείται με τη συμβολή εκπαιδευτικών μελών της Οικολογικής Πρωτοβουλίας Χανίων και προσφέρεται εθελοντικά και δωρεάν για μαθητές, εκπαιδευτικούς και σχολεία.

Για τις ανάγκες αυτού του εκπαιδευτικού προγράμματος, ομάδα εργασίας της Οικολογικής Πρωτοβουλίας Χανίων έχει δημιουργήσει εκπαιδευτικό υλικό που αξιοποιείται στη διάρκεια αυτού του προγράμματος αλλά και πριν ή μετά από αυτό. Το εκπαιδευτικό υλικό περιλαμβάνει:

•  παρουσιάσεις,
•  μίνι έκθεση με εικόνες για τις ακτές και τη θαλάσσια ζωή,
• κάρτες για παιχνίδι ρόλων,
•  κάρτες παρουσίασης,
• κάρτες ανατροφοδότησης,
• παζλ με εικόνες από θαλάσσια ζώα
• Φύλλα δραστηριοτήτων / εργασίας

Το υλικό αυτό είναι διαθέσιμο ελεύθερα μέσω διαδικτύου μέσα από το ιστολόγιο της Οικολογικής Πρωτοβουλίας Χανίων.

Το εκπαιδευτικό αυτό πρόγραμμα παρουσιάστηκε στο 9^ο Συνέδριο της Πανελλήνιας Ένωσης Εκπαιδευτικών για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στο Πανεπιστήμιο Κρήτης στις 9 Μαΐου 2026. Έγινε επίσης συνάντηση ανατροφοδότησης με εκπαιδευτικούς των σχολείων που συμμετείχαν. Συμμετείχαμε επίσης στη Γιορτή της Θαλάσσιας Χελώνας που οργανώθηκε από το Σύλλογο Προστασίας Περιβάλλοντος του Σταυρού στην παραλία της Παχιάς Άμμου.

Από το Σεπτέμβριο, το εκπαιδευτικό αυτό πρόγραμμα θα συνεχιστεί με νέα πρόσκληση προς εκπαιδευτικούς, μαθητές και σχολεία των Χανίων για συμμετοχή.

ΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΟΥΜΕ ΤΑ ΚΡΙΝΑΚΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΜΜΟΘΙΝΕΣ

Κρινάκια σε παραλία των Αγίων Αποστόλων

Την περίοδο αυτή κάνουν την εμφάνισή τους στις ακτές μας, Αύγουστο έως Οκτώβριο, τα κρινάκια της θάλασσας (pancratium maritimum) στις αμμώδεις παραλίες της Κρήτης.

Τα κρινάκια της θάλασσας ανθίζουν σε αμμώδεις παραλίες της Μεσογείου αλλά και του νότιου Ατλαντικού. Οι σπόροι τους μεταφέρονται με τον αέρα και τα κύματα, καθώς προστατεύονται από ελαφρύ περίβλημα που όταν το δούμε στην ακτή, μοιάζει με μικρά κομματάκια κάρβουνο.

Δυστυχώς όμως η άγνοια και η πίεση που δέχονται εν ονόματι τουριστικών δραστηριοτήτων, η άγρια τουριστική εκμετάλλευση - καταστροφή (πχ φύτευση γκαζόν σε αμμώδεις ακτές, τσιμεντοποίηση ή «καθάρισμα» της αμμουδιάς για να μπουν ομπρελοκαθίσματα, αυθαίρετες κατασκευές και κτίσματα κ.ά) και άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες στις ακτές απειλούν και τα κρινάκια της θάλασσας. εκτός από την ελεύθερη πρόσβαση όλων στις ακτές, όπως αναδεικνύει το κίνημα για τις ελεύθερες παραλίες σε όλη την Ελλάδα.

Η διατήρηση του κρίνου της θάλασσας δίνει ένα ιδιαίτερο χρώμα στις ακτές. Συμβάλλει στη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας και αποτελεί κομμάτι της πολιτιστικής μας παράδοσης πλέον, αφού έχει αποτυπωθεί ακόμη και στις μινωικές τοιχογραφίες. Παρόλο που οι αμμόλοφοι φαίνονται "νεκροί", στην πραγματικότητα φιλοξενούν ένα πλήθος ζώων και φυτών. Οι αμμόλοφοι (αμμοθίνες) αποτελούν το φυσικό φράγμα που προστατεύει την ενδοχώρα από το αλμυρό νερό και τον άνεμο. Επίσης το σύστημα των θινών απορροφά την ενέργεια των κυμάτων. Χωρίς την προστασία των αμμόλοφων πολλές αμμώδεις παραλίες θα εξαφανίζονταν ταχύτατα. Είναι γνωστό ότι σε περιοχές όπου οι αμμόλοφοι καταστρέφονται από τον άνθρωπο, το αλμυρό νερό της θάλασσας εισέρχεται στον υδροφόρο ορίζοντα πλήττοντας έτσι τις αγροτικές καλλιέργειες (υφαλμύρωση υδάτινων αποθεμάτων).

Οι Δήμοι, οι αρμόδιοι φορείς αλλά και οι πολίτες πρέπει να συμβάλουν στην προστασία του κρίνου της θάλασσας αλλά κι ευρύτερα της χλωρίδας και της πανίδας των ακτών μας που συναντώνται στις ακτές κι ιδιαίτερα στους αμμόλοφους αποφεύγοντας την ισοπέδωση και το «όργωμα» της αμμουδιάς με μπουλντόζες και άλλα βαριά μηχανήματα. Η σημαντικότητά τους τα τελευταία χρόνια άρχισε να αναγνωρίζεται και γι' αυτό αποτελούν προστατευόμενη ζώνη σε όλες τις ευρωπαϊκές ακτές. Ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως οι αμμοληψίες, τα τροχοφόρα στις παραλίες, η αυθαίρετη δόμηση, προκαλούν την υποβάθμιση επιταχύνοντας τη διάβρωση της ευαίσθητης αυτής ζώνης.

Η άγρια εκμετάλλευση και εμπορευματοποίηση των ακτών απειλεί λοιπόν όχι μόνο την ελεύθερη πρόσβαση όλων μας στις παραλίες χωρίς να χρειάζεται να πληρώνουμε αλλά και την ίδια την επιβίωση των ακτών, την οικολογική ισορροπία. Ας κρατήσουμε τις ωραίες παραλίες μας με τις αμμοθίνες και τα κρινάκια τους, ελεύθερες για όλους και για τις επόμενες γενιές.

Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων

Περισσότερα:

Για τη σημασία των αμμοθινών και τα είδη κέδρων που υπάρχουν σε περιοχές όπως τα Φαλάσαρνα, η Γαύδος, η Χρυσή, το Κεδρόδασος και το Νότιο Αιγαίο, μπορεί κανείς να μάθει περισσότερα μαζί με προτάσεις προστασίας από το πρόγραμμα JUNICOAST με τίτλο «Δράσεις για την προστασία των παράκτιων αμμοθινών με είδη Juniperus στην Κρήτη και στο Νότιο Αιγαίο (Ελλάδα)».που υλοποίησε το Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων, το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο και το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Κρήτης.

ΝΙΚΗ Η ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗ ΤΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΞΕΝΟΔΟΧΟΠΟΙΗΣΗΣ- ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΛΟΦΟΥ ΚΑΣΤΕΛΙ ΣΤΑ ΧΑΝΙΑ

Μια σημαντική εξέλιξη για την προστασία της πολιτιστικής και ιστορικής κληρονομιάς αποτελεί η απόφαση του Πολυτεχνείου Κρήτης να μην ανανεώσει τη σύμβαση της ιδιωτικής εταιρείας στην οποία είχαν εκχωρηθεί τα ιστορικά μνημεία και η πλατεία του Λόφου Καστέλι. Η λήξη της σύμβασης βάζει φρένο στα σχέδια ξενοδοχοποίησης – ιδιωτικοποίησης του ιστορικού Λόφου Καστέλι.

Η Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων είχε καταθέσει ήδη από το 2017 πρόταση για δημιουργία Διεθνούς Εκπαιδευτικού Κέντρου διασφαλίζοντας το δημόσιο χαρακτήρα, την εκπαιδευτική κι όχι εμπορευματική χρήση προς όφελος των φοιτητών και της πόλης, αλλά και την πιθανότητα στέγασης φοιτητών, πρόταση η οποία χλευάστηκε από τον τότε πρύτανη.

Επισημαίναμε από τότε ότι σε όποια πρόταση διεξόδου θα πρέπει να υπάρξει διασφάλιση της ελεύθερης πρόσβασης των πολιτών στο «μπαλκόνι των Χανίων» (πλατεία Διοικητηρίου) και της δυνατότητας οργάνωσης εκδηλώσεων πολιτιστικών, εκπαιδευτικών κλπ από φορείς της πόλης. Να μην αποκοπεί δηλαδή η πόλη, η νεολαία κι οι φορείς της από τη χρήση του χώρου.

Τονίζουμε γι’ άλλη μια φορά αυτό που έχει ήδη διαφανεί εδώ και χρόνια ότι υπάρχει, μέσα από το δημόσιο διάλογο που αναπτύχθηκε, μια ευρύτατη δημόσια σύγκλιση πολιτών και φορέων των Χανίων σε 5 σημεία για το Λόφο Καστέλι:

 

1.    Όχι στην ξενοδοχοποίηση των μνημείων και της πλατείας του Λόφου Καστελιού.

2.    Όχι στην ιδιωτικοποίηση του χώρου.

3.    Διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα και της ελεύθερης πρόσβασης πολιτών και επισκεπτών στο Λόφο Καστέλι χωρίς εισιτήρια.

4.    Δημόσια χρήση του χώρου για εκπαιδευτικούς, πολιτιστικούς σκοπούς και για τις ανάγκες της νεολαίας και των φοιτητών.

5.    Δυνατότητα των φορέων της πόλης και της νεολαίας να χρησιμοποιούν δωρεάν το χώρο για πολιτιστικές, εκπαιδευτικές κι άλλες εκδηλώσεις..

ΟΧΙ ΣΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

Η Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων καλεί την κυβέρνηση να μην προχωρήσει στα σχέδια ιδιωτικοποίησης του νερού που ξεκινάνε με τη συγχώνευση τοπικών φορέων ύδρευσης των Δήμων. Συνυπογράφουμε τη σχετική έκκληση 17 περιβαλλοντικών οργανώσεων και ζητάμε την άμεση απόσυρση του Σχεδίου Νόμου που αφορά την «επέκταση αρμοδιοτήτων» της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης (ΕΥΔΑΠ) και της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης (ΕΥΑΘ), την ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) και του Οργανισμού Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία (ΟΔΥΘ ΑΕ) και άλλες, ανάλογες, διατάξεις.

Με τις ρυθμίσεις για τις εταιρείες ύδρευσης δεν δίνονται λύσεις στα πραγματικά προβλήματα διαχείρισης του νερού: την υποστελέχωση, υποχρηματοδότηση και εκτίναξη του ενεργειακού κόστους για τους οργανισμούς ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης, τις διαρροές, τα γερασμένα δίκτυα, την υπεράντληση, την άναρχη κατανάλωση και την απουσία ολοκληρωμένου σχεδίου προστασίας, επαναχρησιμοποίησης, ανακύκλωσης και εξοικονόμησης υδάτινων πόρων. Αντί να ενισχυθούν και να τεθούν υπό κοινωνικό έλεγχο οι υπάρχοντες δημόσιοι και δημοτικοί φορείς, για τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων, μεταφέρονται αρμοδιότητες, υποδομές, οικονομικές υποχρεώσεις και κρίσιμες αποφάσεις σε μεγαλύτερα εταιρικά και υπερτοπικά σχήματα και σε ρυθμιστικούς μηχανισμούς απομακρυσμένους, κυριολεκτικά και μεταφορικά, από την ζωή και τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών και της φύσης.

Με αυτό τον τρόπο, παραβιάζονται οι αρχές της εγγύτητας και της επικουρικότητας, αλλά και της διαφάνειας και λογοδοσίας, καθώς τα σχετικά με το νερό ζητήματα δεν θα διαχειρίζονται σε τοπικό (και για αυτό πιο άμεσο) επίπεδο, αλλά με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, μετατρέποντας το νερό από ζωτικής σημασίας κοινό αγαθό σε εμπόρευμα, με σοβαρές συνέπειες, όπως η αύξηση του κόστους, η υποβάθμιση της περιβαλλοντικής διαχείρισης και η διακινδύνευση τόσο της δημόσιας υγείας όσο και άλλων μορφών ζωής, που εξαρτώνται από το νερό.

Ζητάμε ακύρωση των σχεδιασμών εκτροπής ποταμών και άμεση εκκίνηση σχεδιασμού εθνικής πολιτικής για τα ύδατα που θα θεμελιώνεται στην προστασία και αποκατάσταση των πολύτιμων υδάτινων οικοσυστημάτων, τη σωστή εφαρμογή της οδηγίας πλαίσιο για τα ύδατα 2000/60/ΕΚ και την κατά προτεραιότητα εφαρμογή λύσεων που βασίζονται στα υγιή φυσικά οικοσυστήματα (nature-based solutions) σε όλη τη χώρα. Σε καιρό κλιματικής κρίσης, η συνέχιση της κατάχρησης και κατασπατάλησης των υδάτινων πόρων είναι συνταγή καταστροφής.

Ενώνουμε τη φωνή μας με όλους τους καταναλωτές, τους εργαζόμενους, τους αγρότες, τους Δήμους, τις τοπικές κοινωνίες και κάθε πολίτη που υπερασπίζεται το νερό ως δημόσιο αγαθό, όρο ζωής και κοινό δικαίωμα.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΕ ΣΤΟ 9ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΕΕΚΠΕ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΚΤΕΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΧΑΝΙΩΝ

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα της Οικολογικής Πρωτοβουλίας Χανίων για τη Θάλασσα και τις Ακτές παρουσιάστηκε στο 9^ο Συνέδριο της Πανελλήνιας Ένωσης Εκπαιδευτικών για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (ΠΕΕΚΠΕ), που έγινε στο Πανεπιστήμιο Ρεθύμνου (8-10 Μαΐου 2026).

Στο Συνέδριο αυτό που έγινε στην Πανεπιστημιούπολη στο Ρέθυμνο συμμετείχαν 130 άτομα δια ζώσης και 120 διαδικτυακά (το Συνέδριο ήταν υβριδικό, με ταυτόχρονη διεξαγωγή δια ζώσης και μέσω διαδικτύου). Συμμετείχαν εκπαιδευτικοί, ερευνητές και μέλη περιβαλλοντικών οργανώσεων από όλη την Ελλάδα. Έγιναν 196 εισηγήσεις που περιλάμβαναν παρουσιάσεις περιβαλλοντικών δράσεων σε σχολεία, ερευνών, εκπαιδευτικών προγραμμάτων Κέντρων Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία κ.ά.

Η Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων παρουσίασε το Σάββατο 9 Μαΐου 2026 το εκπαιδευτικό πρόγραμμα που δημιούργησε για τη Θάλασσα και τις Ακτές και απευθύνεται σε μαθητές κι εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Σκοπός του εκπαιδευτικού αυτού προγράμματος είναι η ευαισθητοποίηση μαθητών, εκπαιδευτικών και γενικότερα των πολιτών για τη σημασία των ακτών και της θάλασσας.

Το εκπαιδευτικό αυτό πρόγραμμα βασίζεται σε σημαντικές αρχές της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης / Εκπαίδευσης για την Αειφορία, όπως είναι η βιωματική μάθηση, η ενεργός συμμετοχή μαθητών κι εκπαιδευτικών σε όλη τη διάρκειά του, η ομαδική εργασία, ο διάλογος κι η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης, η σύνδεση του σχολείου με το τοπικό και ευρύτερο περιβάλλον, η διεπιστημονική προσέγγιση, η επίλυση προβλήματος.

Το πρόγραμμα υλοποιείται στο σχολείο ή /και στο πεδίο υπαίθρια σε κάποια παραλία, όπως π.χ στις ελεύθερες παραλίες των Αγίων Αποστόλων στα Χανιά και στην Παχιά Άμμο στο Σταυρό Ακρωτηρίου Χανίων.

Μετά από μια αρχική παρουσίαση (διαφορετική για νηπιαγωγείο και μικρές τάξεις και άλλη για μεγαλύτερες ηλικίες), ακολουθεί διάλογος και δραστηριότητες όπως δημιουργία αφίσας, εικονογραφημένης ιστορίας, δημιουργική γραφή, παιχνίδι ρόλων, δραματοποίηση μύθων κ.ά. Στο υπαίθριο πρόγραμμα χρησιμοποιούνται επίσης land art (δημιουργία έργου τέχνης με υλικά από τη φύση), σιωπηλός περίπατος, αναζήτηση “μαγικών” αντικειμένων, εντοπισμός προβλημάτων, χρήση όλων των αισθήσεων, γνωριμία με τη χλωρίδα και πανίδα της ακτής και της θάλασσας κ.ά.

Για την υποστήριξη του προγράμματος έχει δημιουργηθεί μεγάλο βιβλίο (φωτοπάνελ) εποπτικού υλικού, ψηφιακό υλικό όπως παζλ, κουίζ με τη χρήση διαδικτυακών εργαλείων. Βοηθητικά ακόμη έχουν δημιουργηθεί και τρία σετ με κάρτες για παιδαγωγική αξιοποίηση (κάρτες της παρουσίασης, κάρτες για το παιχνίδι ρόλων, παιχνίδι μνήμης,).

 Στα αναμενόμενα αποτελέσματα – στόχους του εκπαιδευτικού αυτού προγράμματος περιλαμβάνονται η Ευαισθητοποίηση, η Αναγνώριση της αξίας της ακτής και της θάλασσας, ο Εντοπισμός προβλημάτων της ακτής και της θάλασσας, η Καλλιέργεια της Κριτικής και Δημιουργικής σκέψης, η Ομαδοσυνεργατική μάθηση και η Δράση για την προστασία της ακτής και της θάλασσας

 

Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων

ΣΤΟ ΣΤΑΥΡΟ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ ΜΕ ΤΗΝ Α’ ΤΑΞΗ ΤΟΥ 2ου ΔΣ ΚΟΥΝΟΥΠΙΔΙΑΝΩΝ

Μέλη της Οικολογικής Πρωτοβουλίας Χανίων βρέθηκαν στις 5 Μαΐου 2026 στην παραλία της Παχιάς Άμμου στο Σταυρό Ακρωτηρίου Χανίων στα πλαίσια του εκπαιδευτικού προγράμματος για τη θάλασσα και τις ακτές με παιδιά και εκπαιδευτικούς της Α’ τάξης του 2^ου Δημοτικού Σχολείου Κουνουπιδιανών Χανίων.

·   Περπατήσαμε στο παλιό Ενετικό λατομείο, από όπου έκοβαν κι έπαιρναν κομμάτια πέτρες (καντονάδες) που χρησιμοποιήθηκαν στην κατασκευή των Νεωρίων και των Ενετικών Τειχών των Χανίων.
·         Είδαμε κομμάτια από απολιθωμένα δέντρα.
·         Παρατηρήσαμε τις αλυκές που σχηματίζονται στα βραχάκια.
·         Μιλήσαμε για τη χλωρίδα και την πανίδα της ακτής και της θάλασσας.
·         Συζητήσαμε για τη σημασία των αμμοθινών (αμμόλοφων).
·         Μάθαμε ότι στην παραλία της Παχιάς Άμμου κάνουν τις φωλιές τους θαλάσσιες χελώνες Caretta caretta, ενώ μέσα στη θάλασσα υπάρχουν υποθαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας.
·         Συναντήσαμε ένα χταπόδι, καβουράκια και κοχύλια!
·         Συζητήσαμε για τα προβλήματα που απειλούν τις ακτές και τη θάλασσα όπως τα σκουπίδια (ιδίως τα πλαστικά) και η ρύπανση.

Ακτές και θάλασσα έχουν τεράστια αξία και για τους ανθρώπους μιας και αποτελούν πηγή ζωής, προσφέρουν τροφή, τρόπους επικοινωνίας αλλά και διέξοδο αναψυχής και υγείας..

            Το εκπαιδευτικό αυτό πρόγραμμα έχει σχεδιαστεί και υλοποιείται με τη συμβολή εκπαιδευτικών μελών της Οικολογικής Πρωτοβουλίας Χανίων και προσφέρεται εθελοντικά και δωρεάν για μαθητές, εκπαιδευτικούς και σχολεία. Μέχρι στιγμής έχουν δηλώσει συμμετοχή 11 σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης με πάνω από 400 μαθητές.

            Για τις ανάγκες αυτού του εκπαιδευτικού προγράμματος, ομάδα εργασίας της Οικολογικής Πρωτοβουλίας Χανίων έχει δημιουργήσει εκπαιδευτικό υλικό που αξιοποιείται στη διάρκεια αυτού του προγράμματος αλλά και πριν ή μετά από αυτό. Το εκπαιδευτικό υλικό περιλαμβάνει παρουσιάσεις, μίνι έκθεση με εικόνες για τις ακτές και τη θαλάσσια ζωή, κάρτες για παιχνίδι ρόλων, κάρτες παρουσίασης, κάρτες ανατροφοδότησης, παζλ με εικόνες από θαλάσσια ζώα που είναι διαθέσιμα μέσω διαδικτύου (μέσα από το ιστολόγιο της Οικολογικής Πρωτοβουλίας Χανίων),.

Όχι στην καύση απορριμμάτων

 

Μείωση - Επαναχρησιμοποίηση - Ανακύκλωση

Η κυβέρνηση, παρά τις αντιδράσεις τοπικών φορέων και περιβαλλοντικών οργανώσεων, προωθεί 6 εργοστάσια «ενεργειακής αξιοποίησης» (καύσης) απορριμμάτων, εκ των οποίων ένα θα είναι στην Κρήτη στο Ηράκλειο και θα καλύπτει και το Νότιο Αιγαίο. Η Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων τονίζει ότι η καύση των σκουπιδιών αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, το περιβάλλον και την οικονομία.

                Η Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων, έχοντας δραστηριοποιηθεί ήδη από τη δεκαετία του 1980 για θέματα απορριμμάτων, είχε ήδη τονίζει τα παρακάτω (που είχαμε επισημάνει από τον Αύγουστο του 2025):

1.        Το θέμα του χρόνου διαβούλευσης: Η διαβούλευση έγινε τον μήνα Αύγουστο, μήνα διακοπών, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με το στόχο οποιασδήποτε διαβούλευσης που (θα έπρεπε να) είναι η αυξημένη συμμετοχή των πολιτών.

2.        Το ζήτημα του τρόπου διαβούλευσης: Η διαβούλευση έγινε μόνο εγγράφως και ταχυδρομικά ή με ηλεκτρονικό μήνυμα, κάτι που περιορίζει καθοριστικά τη διαφάνεια, καθώς έτσι κανείς δεν θα ξέρει ποιοι και πόσοι συμμετείχαν στη διαβούλευση και βασιζόμαστε μόνο σε ό,τι μας πουν αυτοί που προκήρυξαν τη διαβούλευση. Επίσης κανείς μπορούσε δει τι είπαν άλλοι πολίτες και φορείς στη διαβούλευση, πάλι βασιζόμαστε σε ό,τι μας πουν αυτοί που προκήρυξαν τη διαβούλευση. Αυτά εγείρουν σοβαρά ερωτηματικά διαφάνειας.

3.        Η κυβέρνηση αγνοεί τον τοπικό σχεδιασμό: Στην Κρήτη, η απόφαση της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης και των τοπικών φορέων είναι η διαχείριση των απορριμμάτων να γίνεται με βάση το τρίπτυχο Μείωση – Επαναχρησιμοποίηση – Ανακύκλωση κι έχει απορριφθεί η ιδέα της καύσης απορριμμάτων. Πώς αγνοούν τον τοπικό σχεδιασμό που προέκυψε μετά από πολύχρονη δημοκρατική συζήτηση στην Κρήτη;

4.        Η είσοδος ιδιωτών (ΣΔΙΤ) στη διαχείριση των απορριμμάτων της Κρήτης με εργοστάσιο καύσης απορριμμάτων μειώνει τη διαφάνεια και το δημόσιο έλεγχο, ενώ αναμένεται να πολλαπλασιάσει το κόστος για το δημόσιο και τους πολίτες.

5.        Η «ενεργειακή αξιοποίηση» (καύση απορριμμάτων) παράγει καρκινογόνες διοξίνες που θα αναπνέουν οι κάτοικοι της γύρω περιοχής. Ποιος ανύπαρκτος ή υποστελεχωμένος ελεγκτικός μηχανισμός θα ελέγχει αν τηρούνται οι κανονισμοί ασφαλείας;

6.        Η καύση απορριμμάτων παράγει τοξική τέφρα, διότι τα σκουπίδια δεν εξαφανίζονται ως δια μαγείας. Τι θα γίνεται αυτή η τοξική τέφρα; Θα θάβεται πού και με ποια μέτρα ασφαλείας για να μην επηρεάζει τον υδροφόρο ορίζοντα και τις αγροτικές καλλιέργειες; Θα εξάγεται μήπως στην Αφρική στα πλαίσια της συνέχισης της αποικιοκρατίας; Επιθυμούμε να υπάρχουν «θυσιασμένες ζώνες» όπου γη, νερό και αέρας θα είναι μολυσμένα;

7.        Η καύση απορριμμάτων («ενεργειακή αξιοποίηση») είναι ανταγωνιστική στην ανακύκλωση, μείωση και επαναχρησιμοποίηση απορριμμάτων: Τα εργοστάσια καύσης απορριμμάτων ζητάνε όσο περισσότερα σκουπίδια γίνεται, για να παράγουν περισσότερη ενέργεια και να βγάζουν περισσότερα κέρδη οι ιδιώτες. Άρα ουσιαστικά εγκαταλείπεται η μείωση, επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση.

8.        Η καύση απορριμμάτων («ενεργειακή αξιοποίηση») θα κοστίσει πολλαπλάσια για το δημόσιο και τους πολίτες: Οι ιδιώτες που θα αναλάβουν το εργοστάσιο θα χρηματοδοτηθούν με δημόσια κονδύλια για τη δημιουργία του εργοστασίου, θα λαμβάνουν κρατικές επιχορηγήσεις για τη λειτουργία του, θα παίρνουν χρήματα από τα δημοτικά τέλη και θα παίρνουν και χρήματα από την ενέργεια που θα πουλάνε. Τουλάχιστον 4 διαφορετικές πηγές δημόσιας χρηματοδότησης προς τους ιδιώτες, σε βάρος των πολιτών, της οικονομίας κι εν τέλει και της δημόσιας υγείας. Η κυβέρνηση μάλιστα πρόσθεσε κι επιπλέον πηγή δημόσιας χρηματοδότησης των ιδιωτών, βαφτίζοντας “Ανανεώσιμη Πηγή Ενέργειας” την παραγωγή ενέργειας από την καύση των σκουπιδιών!

9.        Η προοπτική της καύσης καλλιεργεί στους πολίτες μια λογική ανευθυνότητας, ότι «δε χρειάζεται να κάνουν τίποτα οι ίδιοι, κάποιος άλλος θα αναλάβει το πρόβλημα». Έρχεται σε αντίθεση με τη λογική του ενεργού, υπεύθυνου πολίτη, της συμμετοχής των πολιτών στην επίλυση των προβλημάτων. Εκχωρούν την επίλυση του προβλήματος σε «ειδικούς», με συνέπεια να είμαστε στο μέλλον στο έλεός τους (των «ειδικών» και των ιδιωτών) σε σοβαρά ζητήματα που έχουν να  κάνουν με τη δημόσια υγεία, την οικονομία και την προστασία της φύσης.

Ο κύκλος της δημιουργίας κομπόστ

10.     Η εγκατάλειψη της μείωσης, επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης θα πολλαπλασιάσει τα έξοδα μεταφοράς των σκουπιδιών, άρα και το κόστος διαχείρισης αλλά και το κόστος συλλογής τους από παραλίες, δάση, πόλεις. Ο σχεδιασμός της κυβέρνησης προβλέπει μεταφορά σκουπιδιών από το Νότιο Αιγαίο και την Κρήτη στο εργοστάσιο καύσης απορριμμάτων στο Ηράκλειο. Αυτό πολλαπλασιάζει το κόστος τόσο της αποκομιδής όσο και το κόστος μεταφοράς τους σε πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις.

Για να διασφαλιστεί η δημόσια υγεία και η προστασία του περιβάλλοντος αλλά και για να εξοικονομηθούν πόροι καλούμε την κυβέρνηση να εγκαταλείψει την ιδέα της καύσης των απορριμμάτων και να προωθήσει ενεργά τη Μείωση, Επαναχρησιμοποίηση, Κομποστοποίηση και Ανακύκλωση των Απορριμμάτων, κατά το παράδειγμα της διαχείρισης των απορριμμάτων στα Χανιά.

Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων

Δείτε σχετικά:

§  :Πρόσκληση προς «το ενδιαφερόμενο κοινό και φορείς να διατυπώσουν εγγράφως και σε κάθε περίπτωση επαρκώς τεκμηριωμένα τις απόψεις τους επί της σχετικής Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ)

§  ΣΜΠΕ για τα 6 σχεδιαζόμενα εργοστάσια «ενεργειακής αξιοποίησης»

§  Αντίδραση Περιφέρειας Κρήτης και Δήμου Ηρακλείου:  https://www.neakriti.gr/kriti/irakleio/2132004_meta-tin-perifereia-kritis-den-epithymei-tin-kaysi-aporrimmaton-kai-o-dimos

§  Για την τοξική τέφρα και το πού καταλήγει: Κλαπ Αλεξάντερ, Ο πόλεμος των σκουπιδιών: ανταποκρίσεις από τις παγκόσμιες χωματερές, εκδόσεις Δώμα, Αθήνα 2025

§  Για τις διοξίνες ακόμη και στο έδαφος στη Λωζάννη από εργοστάσιο καύσης απορριμμάτων: https://gr.euronews.com/green/2021/10/17/gemato-dioksines-efagos-lwzani-elvetia

§  Τι είναι οι διοξίνες και πόσο επικίνδυνες είναι σε ρεπορτάζ της Deutsche Welle

§  Για τη σύνδεση των διοξινών με τον καρκίνο σχετική ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/HTML/?uri=CELEX:52001DC0593

§  Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) για τις διοξίνες: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dioxins-and-their-effects-on-human-health